Overtonen (boventonen of toptones) en de leerweg erin

Bas* · 06 April 2008, 11:25:21

Ik ben al een tijd bezig met het overblazen van Bb e.d. om zo mijn toon te verbeteren, maar ook als opstap naar Altissimo/ toptones. Ik heb het boek van S. Rasscher, die daar over gaat en probeer die oefeningen ook te doen. Ik merk zelf dat het langzaam gaat, misschien ben ik ongeduldig, maar ik ben ook nieuwsgierig hoe jullie deze stappen zijn vergaan en wat de ontwikkeling hierin is geweest. Ikzelf speel alt en tenor, op alt kan ik soms overblazen naar de hoge Bb, bij tenor is dat makkelijker en soms lukt de D, die laatste echter is meer geluk dan wijsheid. De Bb boven de lage Bb en de F lukken bijv beter, ook lukt het dan wel een rijtje te maken van bijv. F,F#, G en A.
Echter ik vind het lastig voorbij dit nivo te komen. Ik heb meer succes lijkt het als ik een 'eeeh' aanzet heb (kleinere mondholte), dan met een 'ooh' (meer open keel, grotere mondholte). Die passen eerder bij de de lagere overtonen. Herkennen jullie dit? En dan bedoel ik vooral het niet zo verder komen? En wat komt er na deze stappen, hoe is het je gelukt? Was het 'dom' oefenen of deed je iets speciaals met je mondholte, tong, lipspanning, hoeveelheid mondstuk dat je in je mond hebt. Al met al hoe is je ontwikkeling in detail gegaan bij het aanleren van deze 'overtones' en hoe is de stap daarna gegaan naar Altissimo. Dit laatste lukte mij 10 jaar geleden wel, echter door bijten, en dat lijkt me niet ok. Ben benieuwd.

Bas

Maaarten · 06 April 2008, 12:17:02

ik ken het ongeduld.
Ik kan best toonhoogtes horen, maar soms denk ik dan een toon gevonden te hebben, maar dan blijkt ie toch anders dan bedoeld

je moet toch eerst een behoorlijke beheersing van het instrument hebben.
Tonen stabiel laten klinken, toonhoogtes veranderen zonder dat de klankkleur al te veel verandert. Dat blijkt dan nog nieteens zo makkelijk.

Je kunt de eerste paar toptones al, netjes!

ik heb dus ook dat boekje

EelcoW · 06 April 2008, 13:19:14

Wat heel veel mensen met overtones niet bewust doen is de larynx (strottenhoofd + alles wat eraan vast zit) gebruiken. Dit is denk ik wel het belangrijkste om verder te komen.
Bij lagere overtones hoef je nog niet echt heel erg gebruik te maken daarvan, maar als je hoger gaat wordt het steeds meer nodig.

Oefenen hoe je je strottenhoofd bewust kan bewegen tijdens het spelen doe je zo:
leg je hand op je keel, en zing hoge en lage tonen achter elkaar. Je voelt je strottenhoofd op en neer gaan (naar boven bij hoog, naar beneden bij laag).
Als je een beetje door hebt hoe het voelt, ga je precies hetzelfde proberen, maar dan zonder te zingen.
Deze 'techniek' kan je nu toe gaan passen op overtones. dit doe je bijvoorbeeld zo:
speel de lage Bb. Zing daarna met de lage Bb in je hoofd de eerste overtone (Bb). houd je keel in dezelfde stand en speel deze overtone. Zing daarna met deze eerste overtone in je hoofd de 2e overtone, houd je keel in dezelfde stand en speel de overtone.
Je zal zien dat je op deze manier veel hogere overtones kan blazen. Probeer deze oefening ook met de oefeningen in het boek van Rascher. Als je dit een tijd doet (maanden-jaren), komen toptones vanzelf.

Bas* · 06 April 2008, 17:11:24

Dat van het strottehoofd ga ik proberen. Als ik 't goed begrijp gaat je strottenhoofd / of doe je 'm bij de hogere overtonen, meer omhoog. Wat wel -volgens mij ook in het boek staat- is dat je de noot eerst zingt (effect van strottehoofd heb je dan ook), echter ook in falset kom ik niet zo hoog als de noot zou moeten klinken. Eelcow, ik neem aan dat jij ook D en hoger kan spelen met boventonen?

EelcoW · 06 April 2008, 23:05:17

ik kom gecontroleerd tot de Bb boven die D. Daarboven kan ik het nog wel eruit krijgen, maar dat oefen ik eigenlijk nooit. Bb vind ik wel hoog genoeg.

Je hoeft trouwens ook helemaal niet zo hoog te komen met je stem. Mijn stembereik is ook heel klein. Het is maar een oefening om je te helpen om je keel meer te gebruiken.

Maaarten · 06 April 2008, 23:36:20

Quote from: "Eelcow"Je hoeft trouwens ook helemaal niet zo hoog te komen met je stem. Mijn stembereik is ook heel klein. Het is maar een oefening om je te helpen om je keel meer te gebruiken.

oh ik dacht al even,
maar idd, het gaat om de beweging opzich.

Bas* · 07 April 2008, 10:07:27

Ik ga het zeker proberen! Wat ik wel merkte en vadaar ook mijn opmerking, als ik de noot wel 'in tune' zing, dus bijv. de hoge D op tenor, is hoge E in 't echie, dan lukt het beter. Ben ook benieuwd naar hoe het met anderen en overtonen is verlopen!

niesten · 21 April 2008, 13:35:14

Ik heb het verleden wel eens top-tones geprobeerd. Nu ik een stemp-apparaatje erbij pak, is het toch wel dramatisch ernaast :shock: :?

Om het eens goed te doen, heb ik me een boek aageschaft, waarin een leertraject staat beschreven. Het lijkt hetzelfde traject als jij beschrijft te zijn: Bes (laag) - Bes (midden) - F - Bes (hoog) - etc...
En dan voor elke noot.
De octaaf halen met de lage noten kende ik al (maar de theorie erachter met boventonen nog niet).

Nu de eerste keer geoefend te hebben, haal ik de 1e en 2e boventoon (dus Bes en F bij de lage Bes), bij Bes, B, C, Cis. Hogere boventonen lukken (nog :-)

) niet en de tweede boventoon bij de D ook (nog) niet met deze methode.

Ik zal jullie hier ook op de hoogte houden van mijn vorderingen...

Bas* · 22 April 2008, 10:12:40

Leuk dat je er ook mee bezig bent!
Wat ik er over lees is vooral: oefenen, oefenen, oefenen.
Ook notebending met je mondstuk alleen en op je toeter zijn goede oefening om je mondholte -awareness te vergroten en misschien ook te trainen. Ik weet alleen niet welke 'stand' in je mond je nodig hebt voor de hoge altissimo noten. Ik dacht meer van een 'ie'-stand.

jozef · 14 November 2008, 16:16:46

Quote from: "niesten"Ik heb het verleden wel eens top-tones geprobeerd. Nu ik een stemp-apparaatje erbij pak, is het toch wel dramatisch ernaast :shock: :?

Om het eens goed te doen, heb ik me een boek aageschaft, waarin een leertraject staat beschreven. Het lijkt hetzelfde traject als jij beschrijft te zijn: Bes (laag) - Bes (midden) - F - Bes (hoog) - etc...
En dan voor elke noot.
De octaaf halen met de lage noten kende ik al (maar de theorie erachter met boventonen nog niet).

Nu de eerste keer geoefend te hebben, haal ik de 1e en 2e boventoon (dus Bes en F bij de lage Bes), bij Bes, B, C, Cis. Hogere boventonen lukken (nog ) niet en de tweede boventoon bij de D ook (nog) niet met deze methode.

Ik zal jullie hier ook op de hoogte houden van mijn vorderingen...

Ik heb hetzelfde voor als jij de eerste 2 boventonen op Bes, B, C, Cis, maar de tweede op D lukt niet, behalve als ik legato de tweede boventoon in volgorde speel op BES,B,C,Cis, D dan lukt het wel