Open sound

[yanamayo]

Ben de laatste tijd aan het nadenken wat voor sound ik nu eigenlijk voor ogen heb. Ben erachter dat ik naar de klassieke kant neig.
Ben op zoek naar zo'n mooie open, transparante sound. Vooral vaak zo goed te horen in de wat hogere tonen. Ik ben me ervan bewust dat ik dit na drie jaar nog lang niet kan bereiken, maar probeer toch al een beetje in die richting te komen. De laatst tijd is dit al wat beter geworden door het meer openzetten van m'n keel, maar ik weet niet of dat dit het enige is om tot deze klank te komen.

Ik speel op het moment op een Yanagisawa 5 mondstuk, dat al een wat klassieker mondstuk is. Vond hem in het begin vrij scherp in vergelijking met m'n Selmer Super Session E, maar na een tijdje went dit wel. Ben echter nog niet tevreden over de hogere tonen (en dan bedoel ik geen toptones want daar hou ik me nog niet bezig :-D ).

Groetjes,
Marjolijn

[Invisible]

Om te beginnen moet je dit voor het grootste deel in je techniek zoeken, niet direct in je materiaal. Desondanks kan het heel raadzaam zijn diverse mondstukken uit te proberen, want voor zo ver ik mij bewust ben zijn Yanagisawa mondstukken (de saxen wel natuurlijk!) niet zo heel hoog aangeschreven wat betreft hun klank en kwaliteit, maar wellicht dat iemand anders hier wat meer ervaren met deze mondstukken is.

Voor klassieke blazers is het beste uitgangspunt in de zoektocht vaak een Selmer mondstuk. Het meest toegepast is het type S80 met tipopening C* voor beginners en eventueel D als je veel gespeeld hebt en een dijk van een embouchure hebt (met drie jaar spelen heb je dat nog niet). Grotere tipopeningen kom je bij een klassieke opstelling eigenlijk nooit tegen want dat haalt elke controle over je klank bij hele zachte stukjes (en met klassiek moet je vaak heel zacht kunnen blazen) weg. De sopraansax is hier wat een uitzondering op en daar kom je dan ook vaak D, E en groter tegen bij klassieke blazers. Het nadeel van een kleine tipopening is in het begin dat je vaak snel tegen een plafond aanloopt qua volume wat je uit je sax krijgt, maar met een goede techniek kan je met een kleine tipopening ook heel goed luid spelen. Naast de Selmer S80 mondstukken heb je ook nog de Selmer Soloist (deze hebben een grotere kamer binnen in het mondstuk en kunnen daardoor voller klinken) en de Selmer SD20 (ook weer een andere kamer), maar ook andere merken zoals Vandoren hebben goede mondstukken voor klassieke klank. Een Selmer super session is juist een mondstuk bedoeld voor jazz, zeker met een tipopening E.

Voor mijn gevoel komen de hoge tonen het mooist er uit als de sax+mondstuk+riet (dus het geheel) niet al te makkelijk blaast en de nodige weerstand bieden. Als het geheel juist heel erg makkelijk aanblaast, is de keerzijde vaak dat je ook heel makkelijk de hoge tonen te veel forceert wat de klank niet ten goede gaat. Wees dus ook niet te snel tevreden met een relatief licht riet omdat het zo lekker blaast, maar blijf zo nu en dan zwaardere rieten proberen (doe dit stapje voor stapje, niet in één keer van bijvoorbeeld 2 naar 3 gaan).

Ik zie overigens dat je ook klarinet speelt, doe je dit al lang? Klarinettisten hebben namelijk de gewoonte om hun onderkaak vrij veel op slot te houden wat voor klarinet prima is, maar voor saxofoon moet je die juist zo los mogelijk hebben en de druk op het riet zoveel mogelijk met embouchure doen. Vooral in de hoge tonen kan je dit wel beperken denk ik.

En verder natuurlijk oefenen, oefenen en oefenen

[yanamayo]

Invisible, bedankt voor je antwoord!
Ik heb zo'n 20 jaar geleden ongeveer 5 jaar klarinet gespeeld in een harmonie. Had toen er inderdaad ook last van dat m'n kaak te veel op slot zat, had hierdoor ook moeite met de toonvorming. Ben hier nu ook heel bewust mee bezig geweest om een zo ontspannen mogelijke embouchure te ontwikkelen. Het laatste half jaar begint het nu een beetje te komen. Besef dat ook ademhaling en ademsteun een groot gedeelte bepalen. De ademsteun is er wel aardig maar tot voor kort bleef m'n adem te veel in m'n borstkas hangen en blies ik te weinig m'n lucht door de sax, waardoor ik m'n adem ophoopte en dan juist steeds achter adem raakte. Ook dit gaat door er elke keer goed bij stil te staan dat er lucht door die sax moet steeds beter.

De Super Session E heb ik destijds bij m'n goedkope sax uitgezocht omdat hij zo mooi vol en warm klonk. Maar bleek toch last met intoneren te hebben in onze stageband. Ik ging er ook steeds slechter op spelen en vond de klank ook steeds minder. Vandaar dat ik op het bijgeleverde Yana mondstuk ben overgestapt. Had inmiddels al begrepen dat het niet zo'n super mondstuk is.
Ik heb al een keer een SD20 mondstuk geprobeerd. Vond deze wel lekker spelen (weerstand) maar vond hem wat vlakker en minder krachtig dan de Super Session, de S80 vond ik iets minder en de Soloïst en Vandoren Optimum wil ik graag nog uitproberen.
Ben benieuwd hoe ze nu allemaal naast de Yana 5 klinken en spelen.

Heb al vaker een iets zwaarder riet geprobeerd, maar alles wat ik nu met een lossere embouchure bereikt heb is dan gelijk weer weg, dan schiet alles weer op slot en begin ik weer te knijpen.
Misschien dat juist dan de SD20 een optie is door zijn weestand in het mondstuk zelf in plaats van door het riet.

[drietenor]

Aangezien heel veel oefenen als tip al is gegeven, en je daar expliciet niet om hebt gevraagd, en invisible je een hele goede raad heeft gegeven, zal ik maar iets zeggen over mondstukken.

De Yana mondstukken die ik de laatste tijd heb uitgeprobeerd gingen voor mij al snel richting schel.
Ook de nieuwe Meyers en Selmers lijken scheller dan oudere versies. (met de oude Selmers heb ik echter een beperkte ervaring)
De nieuwe Vandoren klassieke mondstukken vond ik op de toon bovenin het tweede octaaf een verademing vergeleken bij veel andere moderne mondstukken. =D>

Maar ja, dat is persoonlijk.

Een manier om schelle hoge tonen te vermijden is het gebruik van een mondstuk met een grotere kamer.
De toon wordt meer mellow, maar het kan ook zijn dat je dan te weinig boventonen overhoudt in het hoge register en dan is de kamer weer te groot.

Bij de Meyers heb je de mogelijkheid om verschillende kamers uit te proberen.

Kleine waarschuwing:  

Na het kopen van een nieuw mondstuk heb je een andere toon, maar de kunst is het om die verandering vast te houden en uit te bouwen.
Denk hierbij aan de eerste regel van deze boodschap.

Veel plezier.

[Pieter]

Ik ben niet weg van een super session, is geen klassiek mondstuk. De Yana ken ik niet, maar ik heb onlangs nog een hele dag bij Adams doorgebracht en enkel maar mondstukken geprobeerd.

Je materiaal maakt wel degelijk uit! Iedereen speelt beter op goed materiaal, een amateur zowel als een beroeps.
Zowel je sax als mondstuk en ook de hals zijn erg van invloed op alle aspecten van je totale sax. Je moet ze dan ook een voor een testen. Heb je een sax die een beetje dicht zit dan kun je met een mondstuk of andere hals wel een en ander bereiken. Dit ligt niet aan bv het soort mondstuk maar aan het vinden van dat ene mondstuk, of die ene hals. Ook zal een heel mooi mondstuk op de ene sax niet automatisch iets toevoegen aan een andere sax.

Natuurlijk kun je niet van jezelf verwachten dat je zelf al overal een heel mooie klank kunt maken, maar als je materiaal het niet toestaat dan lukt het je nooit. Altijd blijven zoeken dus naar oplossingen die nu bij je passen.

[Janneman]

Als anvulling op Invisible m.b.t. de Selmer S80 mondstukken, tussen de C* en het D mondstuk is er ook nog een C**.
De C** zit qua tip opening precies tussen de C* en de D in. Zie de vergelijkstabel
Ik zou deze 3 zeker eens naast elkaar uitproberen.

[Pieter]

Zoek het niet te snel in zwaardere mondstukken, je hebt het niet altijd in de gaten wanneer een mondstuk te zwaar is.
Ik zou zeggen laat dat supersession mondstuk liggen en ga naar een winkel waar ze veel mondstukken hebben en laat bv alle C* mondstukken voor je neer zetten en probeer die allemaal eens uit, met hetzelfde riet en met het zelfde stukje muziek. En neem er een paar uur de tijd voor. Je zult versteld staan van de verschillen tussen die mondstukken. Zorg dat je minstens 20 mondstukken geprobeerd hebt en let vooral op diegene die een wat scherpere tip hebben.
Er zit echt wel een mondstuk tussen wat je klank opener maakt. Probeer dan ondertussen ook wat C** en ervaar het verschil.

Het is niet zo dat hoe groter je mondstuk hoe beter het is. Een mondstuk moet bij je passen en een goed mondstuk zegt niets over je kwaliteiten als speler, maar een verkeerd gekozen mondstuk wel.

[Amanda]

Een zwaarder mondstuk is niet per definitie beter inderdaad. Net als een zwaarder riet. De juiste combinatie, daar gaat het om.

De Vandoren Optimum 3L is zeker een aanrader, net als de Selmer C* of C**. Op wat voor riet (merk/sterkte) blaas je?
Heb je ook les?
Een open klank kost jaren studeren en dan uiteraard wel met een juist embrouchure.

[Sylvia]

Hoi,
Als ik jou was zou ik toch eens een ander riet proberen dan de fibracel. De gewone blauwe Vandoren rieten of de V12 van Vandoren. Zelf ben ik net overgestapt naar de SD20 omdat ik mijn Vandoren AL4 wat te open vond maar misschien is dit voor jou dan juist een prima mondstuk.
Groetjes,
Sylvia

[Invisible]

Hoi,
Als ik jou was zou ik toch eens een ander riet proberen dan de fibracel. De gewone blauwe Vandoren rieten of de V12 van Vandoren. Zelf ben ik net overgestapt naar de SD20 omdat ik mijn Vandoren AL4 wat te open vond maar misschien is dit voor jou dan juist een prima mondstuk.
Groetjes,
Sylvia

Als je inderdaad op fibracel speelt, zou ik die zoals Sylvia zegt vervangen door een Vandoren traditional of anders als je kunststof rieten wilt spelen voor een Legére riet. Fibracel heeft uit zich zelf namelijk al een aardig scherp randje er aan zitten, gebruik die zelf altijd in combinatie met een stalen mondstuk als het even lekker moet gaan scheuren. Voor klassiek gebruik ik voor zowel alt als tenor een SD20 mondstuk met Legére kunststof riet wat voor mij juist geeft wat jij zoekt in je geluid, maar besef wel dat dit erg persoonlijk is en bij andere mensen kunststof rieten niet altijd even goed uitpakken.

[Amanda]

Ik vind Legere ook vrij scherp. Maar ik heb er mensen op horen spelen die er gewoon een fijn klassiek geluid uit kregen.
Fibracell heb ik geen ervaring mee.

Naast de Vandoren Traditional en V12 (de laatste vind ik zelf wat dof klinken) kun je ook eens kijken naar Hemke Premium.

[Sylvia]

Ik zie overigens dat je redelijk dicht bij mij in de buurt woont. Je zou hier even op wat mondstukken kunnen toeteren als je wilt, om uit te proberen. Ik heb ook diverse soorten rieten liggen. Wie weet kan je zo een mooie setup maken.....Als je dat wilt stuur me dan even een berichtje via mailto:[email protected]">[email protected]

Groetjes,
Sylvia

[yanamayo]

Bedankt allemaal voor jullie reacties!

Pieter/Jantje: Ik heb de Super Session al terzijde gelegd. Waarschijnlijk toch te zwaar en inderdaad geen klassiek mondstuk. Wil inderdaad diverse  kleinere tipopeningen gaan uitproberen. En blijf op zoek naar verbeteringen!

Drietenor: De Yana vind ik eigenlijk ook iets te schel. Met mijn sop heb ik ook een S80c*  en een S80c** uitgeprobeerd maar gek genoeg klonken deze nog scherper dan de Yana 5 op m'n sop. Weet niet of dit op de alt ook zo zal uitpakkken. En ik weet dat ik veel moet oefenen :wink: Probeer elke dag een klein uurtje te spelen, maar zou het liefst meer spelen. Hoe komt het eigenlijk dat je dan weer soms terugvalt naar je oude klank ondanks het nieuwe mondstuk?

Invisible: Ik heb nog een Legère riet sterkte 1.75 liggen. Heb daar een tijd om m'n oude sax lekker op gespeeld. Maar ik vond de Fibracell wat soepeler en ben daar toen op over gestapt. Het voordeel van kunstof rieten vind ik het niet hoeven inspelen en dat ze vrij constant zijn. Hoef ook niet elke keer te zoeken welk rietje nu goed is in het doosje. Gaat zoveel tijd in zitten.
Ik zal het Legère riet nog weer eens uitproberen.

Amanda: Ik speel nu op Fibracell soft (ongeveer een 2tje). Ik zal eens zo'n setje van verschillende rieten bestellen. Ik ben ook erg benieuwd naar de Vandoren Optimum 3L.
Nee, ik heb geen les :oops:  (heb wel destijds 5 jaar klarinetles gehad maar een klarinet is geen sax). Hoop er nog wel een keer tijd voor te krijgen. Ik weet dat het een hoop tijd en studie kost om een mooi klank te ontwikkelen, maar probeer hier wel naar toe te werken. En soms wil je het allemaal te graag en vind je het te langzaam gaan :wink: . Vind klank erg belangrijk, meer nog dan (vinger)techniek (in mijn geval en op dit moment dan).

Silvia: Ben ook het meest benieuwd naar de Vandoren Optimum en de Selmer SD20. Bedankt trouwens voor je aanbod, ik neem nog even contact met je op!

Groetjes,
Marjolijn

[Amanda]

Een C* op een sopraan kan echt verschrikkelijk klinken, dat is gewoon een te licht mondstuk.
Maar dat wil niet zeggen dat dat op alt ook zo is.
Ter vergelijk: ik speel op sopraan op een F, maar op alt op een Optimum 3L (vergelijkbare tip met C*) en dat klinkt prima.

2 is ook wel erg licht en kan ook een scherpe klank geven.
Mocht je les willen: pb me dan even. We komen uit dezelfde regio.
En les hoeft niet elke week. Misschien is om de week een optie.
Maar ik denk wel een must wil je een goede techniek en embrouchure ontwikkelen. Want klarinet en saxofoon vereisen totaal verschillende techniek en embrouchure.

[Pieter]

Klopt, een C* is erg klein voor sopraan. Het verschil tussen de sop mondstukken is ook niet zo groot. Je kunt daarvoor over het algemeen makkelijk een paar stappen overslaan. Ik speel ook C* op alt en F op sop.